Preventiemedewerker: taken, rol en wettelijke verplichting
Een preventiemedewerker helpt jouw organisatie om veilig en gezond te werken. De functie staat in de Arbeidsomstandighedenwet en speelt een grote rol bij de RI&E, de risico inventarisatie en evaluatie. Zo voorkom je uitval door onveilige of ongezonde arbeidsomstandigheden.
Werk je al met de vaste bedrijfsarts en inzetbaarheidscoach van lev arbo? Dan is de preventiemedewerker een logische samenwerkingspartner. Samen met je preventiemedewerker signaleer je risico’s vroeg en zorg je dat preventiebeleid ook echt wordt uitgevoerd.
Wat is een preventiemedewerker?
Een preventiemedewerker is een medewerker binnen je organisatie die medeverantwoordelijk is voor veiligheid en gezondheid op de werkvloer. De functie is verplicht vanuit de Arbeidsomstandighedenwet, je moet als werkgever minimaal een preventiemedewerker aanstellen. Heb je maximaal 25 werknemers in dienst? Dan mag je deze rol zelf vervullen.
Preventiemedewerker en de rol van de bedrijfsarts bij lev arbo
Een preventiemedewerker werkt niet alleen. Voor advies over gezondheid in relatie tot werk is samenwerking met de bedrijfsarts essentieel, vooral bij het duiden van risico’s uit de RI&E en het vertalen van signalen op de werkvloer naar concrete maatregelen. Bij lev arbo werk je met jouw vaste bedrijfsarts, zonder taakdelegatie. Die leert je organisatie kennen en adviseert gericht over wat nodig is.
Ook de inzetbaarheidscoach van lev arbo denkt mee. Bijvoorbeeld door leidinggevenden te helpen ervaren werkdruk, gedrag en werkplezier bespreekbaar te maken: onderwerpen die vaak samenhangen met de risico’s die een preventiemedewerker signaleert. Zo blijft preventiebeleid niet op papier staan, maar wordt het onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Is een preventiemedewerker verplicht?
Ja. Je bent als werkgever verplicht om minimaal een preventiemedewerker aan te wijzen. Dat staat in de Arbeidsomstandighedenwet. De preventiemedewerker moet over voldoende deskundigheid, ervaring en uitrusting beschikken om de taken goed uit te voeren. Een verplichte opleiding schrijft de wet niet voor. In de praktijk volgt een preventiemedewerker vaak wel een training of cursus, om de RI&E en preventiemaatregelen goed te kunnen uitvoeren.
Wat zijn de taken van een preventiemedewerker?
De wettelijke taken van een preventiemedewerker zijn:
- Meewerken aan het opstellen en uitvoeren van de RI&E
- Adviseren van en samenwerken met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging en de bedrijfsarts
- Meewerken aan het uitvoeren van maatregelen uit de RI&E en het plan van aanpak
In de praktijk signaleert een preventiemedewerker daarnaast risico’s op de werkvloer, denkt mee over verbetermaatregelen en informeert collega’s over veilig werken. Vaak is de preventiemedewerker ook het eerste aanspreekpunt voor vragen over arbeidsomstandigheden. De precieze invulling verschilt per organisatie en hangt samen met de risico’s uit de RI&E.
Wat als je geen preventiemedewerker hebt?
Stel je geen preventiemedewerker aan, of vul je de rol niet goed in? Dan loop je risico op:
- Een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie
- Een RI&E die niet actueel of niet volledig is
- Onvoldoende opvolging van de maatregelen uit het plan van aanpak
Goede samenwerking tussen preventiemedewerker, werkgever en bedrijfsarts helpt om risico’s eerder te signaleren en maatregelen beter op te volgen.
Deze organisaties hadden het lev om een duurzame stap te maken.
‘Met de professionals van lev arbo als samenwerkingspartner is het niet wachten op verzuim, maar gaan we samen aan de slag met inzetbaarheid.’
Simone Wensink
Manager Expertiseteam Wellbeing, Achmea
‘Wij vinden de samenwerking met lev arbo prettig omdat de communicatielijnen kort zijn. Onze inzetbaarheidscoach denkt mee met onze casussen en geeft out-of-the box adviezen. Daarnaast is het platform Planningsagenda waar lev arbo mee werkt gebruiksvriendelijk en overzichtelijk. Een fijne en duurzame samenwerking.’
Erol van der Lelie
Assistant HR Manager, DoubleTree by Hilton
Hoeveel preventiemedewerkers heb je nodig?
Er staat geen vast aantal in de wet. Hoeveel preventiemedewerkers je nodig hebt, hangt af van:
- De omvang van je organisatie
- Het aantal locaties
- De risico’s die uit de RI&E naar voren komen
Bij grotere organisaties stel je vaak meerdere preventiemedewerkers aan, of verdeel je de rol over teams en locaties. Belangrijker dan het aantal is dat er voldoende tijd, kennis en mandaat is om de taken goed uit te voeren.
Dit levert casemanagement met lev arbo op
Met casemanagement bij verzuim via lev arbo krijg je:
- Overzicht over elk dossier
- Risico’s die je tijdig herkent
- Een plan van aanpak dat blijft aansluiten op de situatie
- Minder risico dat stappen binnen de Wet verbetering poortwachter worden gemist
- Vaste professionals die jouw organisatie kennen, zodat advies praktisch en persoonlijk blijft
Wie kan preventiemedewerker worden?
Iedere medewerker met voldoende kennis van je organisatie en de arbeidsrisico’s kan de rol vervullen. Belangrijk is dat de preventiemedewerker toegang heeft tot de juiste informatie, voldoende tijd krijgt en kan samenwerken met de ondernemingsraad, HR en de bedrijfsarts. Ben je een kleine organisatie? Dan vervul je de rol vaak zelf.
Hoe lev arbo de preventiemedewerker versterkt
Werk je al met lev arbo voor verzuimbegeleiding of een PAGO en PMO? Dan is nauwe samenwerking met de preventiemedewerker een logische volgende stap. Dezelfde vaste bedrijfsarts en inzetbaarheidscoach die jouw organisatie en teams kennen, ondersteunen de preventiemedewerker bij het duiden van risico’s en het vertalen van signalen naar concrete maatregelen. Zo blijft preventie geen los project, maar wordt het onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Waarom de rol van preventiemedewerker serieus nemen
Een preventiemedewerker die goed is aangehaakt bij de bedrijfsarts en de inzetbaarheidscoach signaleert risico’s vroeg, voordat ze leiden tot verzuim of ongevallen. Signaleert de RI&E toch risico’s die tot verzuim kunnen leiden? Dan pakken we dat samen op met casemanagement bij verzuim, zodat je vroeg kunt bijsturen. Dezelfde vaste professionals die je organisatie kennen, staan dan aan beide kanten van het traject naast je.
Werk preventief
aan gezonde medewerkers
-
-
- Wil je weten hoe de preventiemedewerker binnen jouw organisatie beter kan samenwerken met jouw vaste bedrijfsarts en inzetbaarheidscoach? Plan een kennismaking. Dan bespreken we wat er speelt en welke ondersteuning daarbij past.
-
Veelgestelde vragen over casemanagement
Wat is het verschil tussen een preventiemedewerker en een bhv'er?
Een preventiemedewerker richt zich op het voorkomen van risico’s: hij werkt mee aan de RI&E en adviseert over structurele veiligheid en gezondheid. Een bhv’er, de bedrijfshulpverlener, grijpt in tijdens een incident, zoals brand of een ongeval. Beide rollen mogen door dezelfde persoon worden vervuld, maar het zijn wettelijk gezien twee verschillende functies met een eigen taak.
Krijgt een preventiemedewerker een vergoeding of extra salaris?
De wet verplicht geen extra salaris voor de rol van preventiemedewerker. Wel moet je als werkgever voldoende uren binnen werktijd beschikbaar stellen, passend bij de taken en risico’s binnen je organisatie. Maak hierover duidelijke afspraken en leg die vast.
Wat staat er in de aanstellingsbrief van een preventiemedewerker?
In de aanstellingsbrief staan de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de preventiemedewerker, het aantal uren dat hij aan deze taak mag besteden en de deskundigheid die hiervoor nodig is. Ook leg je vast aan wie de preventiemedewerker rapporteert.
Kan de preventiemedewerker de bedrijfsarts of arbodienst vervangen?
Nee. De preventiemedewerker richt zich op preventie en de RI&E, maar vervangt niet de medische expertise van de bedrijfsarts. Als werkgever blijf je daarnaast verplicht om een basiscontract te hebben met een arbodienst of bedrijfsarts.
Heeft de ondernemingsraad inspraak op de keuze van de preventiemedewerker?
Ja. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht op zowel de persoon als de positie van de preventiemedewerker.
Is de preventiemedewerker persoonlijk aansprakelijk als er toch een ongeval gebeurt?
Nee. De werkgever blijft eindverantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek. De preventiemedewerker ondersteunt daarbij, maar draagt niet de wettelijke aansprakelijkheid die bij de werkgever ligt.